Vật nuôi và nông nghiệp

Trọng tâm: Nói về kinh nghiệm chăm sóc động vật, chăn nuôi và đời sống nông nghiệp của bố/mẹ.

1. KÝ ỨC BAN ĐẦU

Bố/mẹ còn nhớ lần đầu tương tác với động vật ở nông trại hay ở nhà không?

• Đó là con vật gì?

• Bố/mẹ cảm thấy thế nào khi tương tác với nó?

• Trải nghiệm này có ảnh hưởng đến cách nhìn hay mối quan hệ của bố/mẹ với động vật không?

2. THÚ CƯNG ĐẦU ĐỜI

Thú cưng đầu tiên của bố/mẹ là con gì và làm sao bố/mẹ có được nó?

• Thú cưng tên gì và là con gì?

• Bố/mẹ đã chăm sóc nó như thế nào?

• Bố/mẹ đã có mối liên kết đặc biệt nào với thú cưng đầu đời?

3. TRÁCH NHIỆM CHĂM SÓC ĐỘNG VẬT

Khi còn nhỏ, bố/mẹ có trách nhiệm gì trong việc chăm sóc động vật hoặc thú cưng trong nông trại?

• Bố/mẹ phụ trách những con vật nào?

• Những trách nhiệm này đi cùng các nhiệm vụ hàng ngày nào?

• Việc chăm sóc động vật dạy bố/mẹ những gì về trách nhiệm?

4. ĐỜI SỐNG NÔNG NGHIỆP

Nhịp sống nông nghiệp đã định hình các hoạt động và trách nhiệm hàng ngày của bố/mẹ như thế nào?

• Công việc của bố/mẹ với động vật thay đổi theo mùa như thế nào?

• Những thời điểm nào là bận rộn nhất trong năm ở nông trại và bố mẹ thường làm nhiệm vụ gì trong những thời điểm này?

• Cộng đồng đã chung sức trong mùa trồng trọt hoặc mùa thu hoạch như thế nào?

5. HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP

Bố/mẹ có thể kể về các hoạt động nông nghiệp truyền thống mà bố/mẹ đã tham gia không?

• Những loại cây trồng nào và vật nuôi nào là phổ biến nhất?

• Bố/mẹ đã làm đất hoặc chăm sóc động vật như thế nào?

• Bố/mẹ có sử dụng phương pháp hoặc công cụ truyền thống nào không?

6. ĂN MỪNG VÀ LỄ HỘI

Động vật gắn liền với những dịp ăn mừng hoặc lễ hội địa phương như thế nào?

• Có lễ hội cụ thể nào liên quan đến các cuộc diễu hành, cuộc thi hay hoạt động khác dành cho động vật không?

• Những dịp lễ này làm nổi bật tầm quan trọng của động vật trong cộng đồng như thế nào?

• Bố/mẹ có ký ức nào sống động nhất về việc động vật tham gia các dịp lễ?

7. VAI TRÒ KINH TẾ CỦA ĐỘNG VẬT

Động vật có vai trò kinh tế gì trong cuộc sống của gia đình bố/mẹ và cộng đồng?

• Động vật đã đóng góp như thế nào cho sinh kế của gia đình?

• Có loài động vật nào được coi là có giá trị hoặc thiết yếu hơn những loài khác không?

• Trong cộng đồng của bố/mẹ, hoạt động buôn bán động vật và sản phẩm động vật diễn ra như thế nào?

8. CHĂM SÓC THÚ Y TRUYỀN THỐNG

Mọi người chăm sóc động vật như thế nào khi chúng bị bệnh hoặc bị thương?

• Mọi người có dùng biện pháp hoặc phương pháp truyền thống nào để chữa trị cho động vật không?

• Cộng đồng đã chia sẻ kiến thức về sức khoẻ và chăm sóc động vật như thế nào?

• Bố/mẹ có thể kể về một trường hợp đã chăm sóc cho một con vật khỏe mạnh trở lại không?

9. GẮN BÓ CÁ NHÂN

Bố/mẹ có gắn bó với bất kỳ con vật nào ở nông trại không, và bố/mẹ cảm thấy thế nào với vòng đời ngắn ngủi của chúng?

• Bố/mẹ có đặc biệt yêu thích con vật nào không?

• Bố/mẹ cảm nhận thế nào về hoạt động thực tế ở nông trại, bao gồm cả việc giết mổ hoặc bán động vật?

• Bố/mẹ có thể kể về một con vật mà bố/mẹ rất gắn bó không?

10. NHỮNG THAY ĐỔI TRONG HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP

Từ khi còn nhỏ đến nay, bố/mẹ thấy hoạt động nông nghiệp thay đổi như thế nào?

• Bố/mẹ đã quan sát thấy những sự thay đổi đáng kể nào trong chăn nuôi hoặc trồng trọt?

• Những sự thay đổi này ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động chăn nuôi và trồng trọt?

• Bố/mẹ nghĩ những thay đổi này tốt hay xấu?

11. SỰ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỘNG VẬT

Ngoài phương diện kinh tế, động vật đã đóng góp vào lối sống của gia đình và cộng đồng theo những cách nào?

• Động vật đóng vai trò gì trong truyền thống gia đình hay các sự kiện cộng đồng?

• Thông qua động vật, người ta đã truyền dạy những bài học hay giá trị gì trong cộng đồng?

• Bố/mẹ có thể nêu một ví dụ về việc động vật có tác động đáng kể đến bầu không khí trong cộng đồng hoặc gia đình không?

12. THỬ THÁCH

Bố/mẹ gặp những thử thách gì khi nuôi và chăm sóc động vật?

• Có bệnh hoặc vật gây hại nào khó quản lý không?

• Thời tiết hoặc thiên tai ảnh hưởng đến việc chăn nuôi như thế nào?

• Bố/mẹ đã sử dụng chiến lược gì để vượt qua những khó khăn này?

13. THÚ HOANG

Bố/mẹ có bao giờ gặp thú hoang trong môi trường nông nghiệp không?

• Người ta thường gặp những loài thú hoang nào và chúng tác động đến nông trại như thế nào?

• Mọi người có thực hiện biện pháp nào để bảo vệ cây trồng hoặc vật nuôi khỏi thú hoang không?

• Bố/mẹ có thể kể về một lần gặp thú hoang mà bố/mẹ nhớ rõ không?

14. TRUYỀN LẠI KIẾN THỨC

Bố/mẹ có được kiến thức về chăm sóc động vật và chăn nuôi từ đâu và bố/mẹ đã truyền lại những điều này như thế nào?

• Ai là người hướng dẫn, chỉ dạy bố/mẹ về nông nghiệp và chăn nuôi?

• Đối với bố/mẹ, những bài học nào là quan trọng nhất?

• Bố/mẹ đã chia sẻ kiến thức này với thế hệ trẻ như thế nào?

15. THÚ CƯNG Ở NÔNG THÔN

Thú cưng ở nông thôn sống như thế nào và chúng khác với động vật nông trại ra sao?

• Bố/mẹ đã có những con thú cưng gì và chúng có vai trò gì trong gia đình hoặc nông trại?

• Cộng đồng đối xử với thú cưng và vật nuôi khác nhau thế nào?

• Bố/mẹ có thể chia sẻ câu chuyện về một con thú cưng sống ở nông trại không?

16. HOÀN CẢNH GIA ĐÌNH

Bố/mẹ có thể nói về nguyên nhân ban đầu khiến gia đình làm nông hoặc nuôi trồng không?

• Gia đình làm những công việc cụ thể nào?

• Vì sao gia đình làm nông?

• Gia đình chuyên về những loại cây trồng hoặc động vật nào?

17. TRỒNG LÚA

Hoạt động trồng lúa đã định hình cuộc sống hàng ngày và sự tương tác cộng đồng của bố/mẹ như thế nào?

• Bố/mẹ thường tham gia vào giai đoạn nào của quá trình trồng lúa?

• Cộng đồng đã chung sức như thế nào trong thời gian gieo trồng hoặc thu hoạch?

• Nghề trồng lúa có những truyền thống hay tập tục nào?

18. TRÂU

Bố/mẹ có thể kể về kinh nghiệm với trâu hoặc các động vật kéo cày khác được sử dụng trong nông nghiệp không?

• Bố/mẹ làm những việc gì để chăm sóc các con vật này?

• Các con vật này đã đóng góp gì vào hoạt động nông nghiệp của gia đình?

• Bố/mẹ có câu chuyện đáng nhớ nào về chúng không?

19. KỸ THUẬT NUÔI TRỒNG TRUYỀN THỐNG

Bố/mẹ đã được dạy những kỹ thuật nuôi trồng truyền thống nào, và những kỹ thuật này ảnh hưởng gì đến cách bố/mẹ làm nông?

• Bố/mẹ có thể mô tả một kỹ thuật nào đó và nói về tầm quan trọng của kỹ thuật ấy không?

• Những kỹ thuật này được dạy và bảo tồn trong gia đình hoặc cộng đồng như thế nào?

• Bố/mẹ đã truyền lại bất kỳ kỹ thuật nào trong số này cho thế hệ tiếp theo chưa?

20. THÚ CƯNG TRONG NHÀ

Thú cưng trong nhà có vai trò gì trong cuộc sống gia đình của bố/mẹ?

• Bố/mẹ đã có những con thú cưng nào và chúng được chăm sóc ra sao?

• Thú cưng đã đóng góp gì vào cuộc sống và sinh hoạt của gia đình?

• Bố/mẹ còn nhớ rõ câu chuyện nào về thú cưng không?

21. LỄ HỘI NÔNG NGHIỆP

Trong cộng đồng của bố/mẹ, những lễ hội hoặc lễ kỷ niệm nông nghiệp nào là có ý nghĩa nhất và bố/mẹ đã tham gia như thế nào?

• Bố/mẹ có thể mô tả các hoạt động và nghi lễ liên quan đến những lễ kỷ niệm này không?

• Những lễ hội này củng cố mối liên kết cộng đồng như thế nào?

• Bố mẹ yêu thích lễ hội nông nghiệp gì và tại sao?

22. GIAO MÙA

Những sự thay đổi theo mùa ảnh hưởng đến hoạt động trồng trọt và sinh hoạt hàng ngày của bố/mẹ như thế nào?

• Bố/mẹ có thể mô tả một ngày bình thường của mỗi mùa là như thế nào không?

• Bố/mẹ chuẩn bị như thế nào cho những mùa nuôi trồng khác nhau?

• Mùa nào là cực nhất và bao gồm những công việc gì?

23. PHỤ NỮ LÀM NÔNG

Bố/mẹ có thể nói về vai trò cụ thể của phụ nữ trong việc nuôi trồng trong cộng đồng không?

• Phụ nữ đảm nhận những nhiệm vụ hoặc trách nhiệm nào theo truyền thống?

• Vai trò của phụ nữ góp phần vào sự thành công và bền vững của nông trại như thế nào?

• Bố/mẹ có thể kể về sự đóng góp đáng kể của một người phụ nữ trong cộng đồng của bố/mẹ không?

24. HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI

Các phương pháp hoặc hoạt động nuôi trồng hiện đại đã thay đổi cách bố/mẹ hoặc cộng đồng làm nông như thế nào?

• Mọi người đã áp dụng những kỹ thuật hoặc thiết bị hiện đại nào và chúng ảnh hưởng đến năng suất ra sao?

• Các thế hệ cũ phản ứng thế nào trước những thay đổi này?

• Mọi người có duy trì tập tục truyền thống nào bất chấp sự hiện đại hóa không?

25. GIÁO DỤC NÔNG NGHIỆP

Bố/mẹ hoặc cộng đồng học các kỹ thuật nuôi trồng mới hoặc tiếp thu kiến thức nông nghiệp bằng cách nào?

• Mọi người được giáo dục chính quy hay đơn thuần trao đổi kiến thức với nhau?

• Hoạt động thử nghiệm hoặc đổi mới quan trọng như thế nào trong việc cải thiện phương pháp nuôi trồng của bố/mẹ?

• Cộng đồng của bố/mẹ có được hỗ trợ từ các chuyên gia nông nghiệp hay dịch vụ khuyến nông không?

26. KHÍA CẠNH KINH TẾ

Nông nghiệp và nghề nuôi trồng đã đóng góp như thế nào vào sự ổn định kinh tế hoặc cơ hội phát triển của gia đình?

• Loại cây trồng hoặc vật nuôi nào mang lại lợi nhuận cao nhất cho gia đình mình?

• Khả năng tiếp cận thị trường hoặc giá cả ảnh hưởng đến quyết định nuôi trồng của bố/mẹ như thế nào?

• Gia đình có tham gia thêm hoạt động kinh doanh nào liên quan đến nông nghiệp không?

27. HỖ TRỢ CỘNG ĐỒNG

Trong cộng đồng nông nghiệp của bố/mẹ có những hệ thống hỗ trợ nào để chia sẻ nguồn lực hoặc trợ giúp nông dân trong thời kỳ khó khăn?

• Nông dân có các nhóm hợp tác xã hay có những hoạt động hỗ trợ lẫn nhau không?

• Hàng xóm hoặc các thành viên cộng đồng đã hỗ trợ lẫn nhau như thế nào khi cần?

• Bố/mẹ có thể nêu ví dụ về một trường hợp mà sự hỗ trợ của cộng đồng đã tạo ra sự khác biệt trong hoạt động nông nghiệp của bố/mẹ không?

28. QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

Nghề nuôi trồng của bố/mẹ đi cùng những hoạt động bảo vệ môi trường hay bảo vệ tài nguyên bền vững gì?

• Mọi người thường có những hoạt động gì để bảo tồn đất và nguồn nước?

• Cộng đồng đã phản ứng như thế nào trước những thử thách hoặc những sự thay đổi của môi trường?

• Mọi người đã áp dụng những biện pháp gì để đảm bảo tính bền vững của nông nghiệp cho thế hệ tương lai?

29. DI CƯ VÀ NÔNG NGHIỆP

Bố/mẹ có thể chia sẻ một câu chuyện về việc di cư để tìm cơ hội mới hoặc để tránh những khó khăn liên quan đến nông nghiệp không?

• Gia đình hoặc các thành viên cộng đồng của bố/mẹ có bao giờ chuyển chỗ ở để có điều kiện hoặc cơ hội nuôi trồng tốt hơn không?

• Những cuộc di cư này đã mang kiến thức và những hoạt động nông nghiệp đến những vùng đất mới ra sao?

• Việc di cư có tác động gì đến truyền thống hoặc bản sắc nông nghiệp của gia đình?

30. CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ

Các chính sách hoặc chương trình của chính phủ tác động như thế nào đến hoạt động nuôi trồng của bố/mẹ và tình hình nông nghiệp của cộng đồng?

• Có chính sách cụ thể nào ảnh hưởng đáng kể đến khả năng nuôi trồng hoặc các loại cây mà bố/mẹ trồng không?

• Cộng đồng của bố/mẹ thích ứng với những thay đổi chính sách này như thế nào?

• Bố/mẹ có thể nói về một chính sách hoặc chương trình đã ảnh hưởng đến công việc nuôi trồng của bố/mẹ không?

31. ĐỜI SỐNG XÃ HỘI

Cuộc sống trong cộng đồng nông nghiệp định hình các tương tác xã hội và ý thức cộng đồng của bố/mẹ như thế nào?

• Các gia đình nông dân thường có những buổi tụ họp hoặc hoạt động xã hội nào?

• Lối sống nông nghiệp đã nuôi dưỡng ý thức cộng đồng đặc biệt như thế nào?

• Bố/mẹ có thể chia sẻ kỷ niệm đẹp về một sự kiện hoặc truyền thống cộng đồng đã gắn kết mọi người lại với nhau không?

32. THẢO DƯỢC

Bố/mẹ có từng trồng cây dùng làm thảo dược không, và chúng được sử dụng như thế nào trong cộng đồng?

• Mọi người trồng những loại cây thuốc nào và chúng dùng để chữa bệnh gì?

• Kiến thức về thảo dược được lưu truyền qua nhiều thế hệ ra sao?

• Bố/mẹ có thể chia sẻ một trải nghiệm cá nhân về việc thảo dược đóng vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe không?

33. ĐỜI SỐNG TINH THẦN

Trong cộng đồng của bố/mẹ, các hoạt động nông nghiệp gắn liền với niềm tin tôn giáo hoặc tâm linh như thế nào?

• Mọi người có thực hiện nghi lễ hay nghi thức nào để cầu được mùa hay để bày tỏ sự tôn trọng vùng đất không?

• Niềm tin tâm linh ảnh hưởng như thế nào đến cách bố/mẹ làm nông và sống trong môi trường nông nghiệp?

• Bố/mẹ có thể mô tả một hoạt động tâm linh hoặc tôn giáo có ý nghĩa đặc biệt liên quan đến nông nghiệp không?

34. PHÁT TRIỂN ĐỜI SỐNG NÔNG NGHIỆP

Bây giờ khi nhìn lại, bố/mẹ thấy đời sống nông nghiệp đã phát triển như thế nào và bố/mẹ kỳ vọng gì về tương lai của nông nghiệp Việt Nam?

• Đời sống nông nghiệp đã thay đổi như thế nào từ khi bố/mẹ còn nhỏ đến nay?

• Bố/mẹ đã quan sát thấy những cải thiện hoặc mất mát đáng kể nào trong nông nghiệp?

• Bố/mẹ hy vọng hay lo ngại gì về tương lai của nông nghiệp và đời sống nông thôn ở Việt Nam?

35. QUẢN LÝ GIA SÚC

Bố/mẹ có thể kể về các phương pháp truyền thống được sử dụng để quản lý và chăm sóc vật nuôi trong trải nghiệm làm nông của mình không?

• Loại vật nuôi nào là phổ biến nhất trong hoạt động chăn nuôi của bố/mẹ?

• Bố/mẹ làm thế nào để đảm bảo chúng khỏe mạnh và phát triển tốt?

• Mọi người có dùng biện pháp hay phương thức truyền thống nào để trị bệnh cho động vật không?

36. CHĂN NUÔI

Việc chăn nuôi được tích hợp vào đời sống và sinh hoạt hàng ngày của gia đình mình như thế nào?

• Bố/mẹ có những trách nhiệm gì liên quan đến chăm sóc động vật?

• Trẻ nhỏ trong gia đình tham gia vào việc chăn nuôi như thế nào?

• Bố/mẹ có thể kể một câu chuyện để chứng tỏ hoạt động chăn nuôi đã giúp gia đình thân với nhau hơn không?

37. SỞ THÚ VÀ VƯỜN QUỐC GIA

Bố/mẹ có thể kể lại một chuyến đi sở thú hoặc vườn quốc gia và ảnh hưởng của chuyến đi đến kiến thức hay hiểu biết của bố/mẹ về động vật không?

• Bố/mẹ thấy con vật nào đáng nhớ nhất và tại sao nó lại nổi bật?

• Trải nghiệm này ảnh hưởng gì đến quan điểm của bố/mẹ về bảo tồn động vật và đảm bảo chúng được sống tốt?

• Chuyến thăm này có khiến bố/mẹ quan tâm nhiều hơn đến bất kỳ loại động vật hay hoạt động bảo tồn nào không?

38. THÚ DỮ

Bố/mẹ hoặc ai đó trong cộng đồng đã bao giờ gặp phải thú dữ chưa và tình huống đó được xử lý thế nào?

• Đó là con gì và tại sao lại gặp nó?

• Bố/mẹ hoặc cộng đồng đã ứng phó như thế nào để đảm bảo an toàn?

• Mọi người đã thực hiện những biện pháp phòng ngừa hoặc xử lý gì để ngăn chặn những trường hợp tương tự?

39. BỊ CẮN HOẶC CHÍCH

Bố/mẹ có thể kể về một lần mà bố/mẹ hoặc một thành viên trong gia đình bị con gì đó cắn hoặc chích, và bài học rút ra từ vụ việc đó không?

• Đó là con gì, và hành động tức thời lúc đó để ứng phó khi bị cắn hay chích là gì?

• Trải nghiệm này đã thay đổi cách bố/mẹ và gia đình phản ứng với động vật như thế nào?

• Mọi người có biện pháp hoặc phương pháp điều trị truyền thống nào để xử lý vết cắn hoặc vết đốt không?

40. CON VẬT YÊU THÍCH

Con vật yêu thích của bố/mẹ là gì và tại sao nó lại có ý nghĩa đặc biệt đối với bố/mẹ hoặc nền văn hóa chung?

• Tại sao bố/mẹ thích loài vật này và nó có đặc điểm hay đặc tính nào khiến bố mẹ thích?

• Có câu chuyện văn hóa, huyền thoại hoặc biểu tượng nào gắn liền với loài vật này không?

• Loài vật này đã ảnh hưởng đến sở thích, thú vui hay những sự lựa chọn của bố/mẹ như thế nào?